Jak pisać życzenia, by były ładne, a do tego poprawne?

W naszym poprzednim wpisie wyjaśniliśmy zasady pisowni związane z mikołajemDziś natomiast skupimy się na zasadach pisowni w  korespondencji świątecznej. Czas już bowiem powysyłać życzenia rodzinie, znajomym, klientom. Dwa słowa, w najlepszym wypadku jedno zdanie, a błędów może być kilka… Przyjrzyjmy się pokrótce kilku najczęstszym usterkom językowym.

święta czy Święta?

Zwyczajowo Polacy piszą: Z okazji Świąt Bożego Narodzenia…

Nazwy świąt i uroczystości zapisujemy wielkimi literami, natomiast wyrazy: święto i uroczystość – małymi, jeśli nie są one integralną częścią nazwy (wyrazy te mogą być pominięte, a nazwa będzie zrozumiała).
Życzenia z okazji Bożego Narodzenia, jeśli mają w swoim składzie zawierać człon święta, powinny mieć więc formę: … Z okazji świąt Bożego Narodzenia.

pobrane (4)Tak samo jest w przypadku innej formuły. Składając życzenia, piszemy zazwyczaj: Wesołych Świąt
(oba wyrazy wielkimi literami). Można też zapisać: Wesołych świąt! Obie formy są poprawne.

Drugi wyraz możemy zgodnie z zasadami zapisać także wielką literą, gdyż w tym miejscu staje się on synonimem pełnej nazwy. Jest to możliwe wyłącznie wtedy, gdy nie piszemy nazwy święta (np. Bożego Narodzenia). images (19)

Jeśli pełna nazwa jest też obecna, to logiczne wydaje się zapis Wesołych świąt Bożego Narodzenia. W praktyce jednak spotyka się najczęściej wersję: Wesołych Świąt Bożego Narodzenia. Być może podniosły nastrój towarzyszący świętom (Świętom) skłania nas do pisania w taki sposób – unikajmy jednak takiego zapisu!
Nazwa święta, o którym mowa, to Boże Narodzenie (bez członu święta), ale warto zwrócić uwagę na fakt, że w liturgiczna nazwa brzmi: uroczystość Narodzenia Pańskiego.

wigilia w Wigilię

Wyraz Wigilia piszemy wielką literą jako nazwę dnia poprzedzającego Boże Narodzenie (czyli dzień 24 grudnia), natomiast małą literą – w znaczeniu określenia wieczerzy oraz dnia poprzedzającego jakikolwiek inny dzień.g9E0T1B3A0n0c1A3u1k4I659X8U0o5Z5

Rozróżnienie może wydawać się trochę subtelne, ale takie są zasady ortograficzne. Na przykład: W 2014 roku w Wigilię [czyt. 24 grudnia] większość sieci handlowych ma zamknąć swoje sklepy już o godz. 14, by pracownicy mogli przygotować się do wigilii [czyt. wieczerzy/kolacji].

 Również małą literą zapisujemy wigilię w znaczeniu ‘dzień poprzedzający inny dzień, zwykle świąteczny’, np. Utwory Jana Stefaniego i Józefa Elsnera zabrzmiały na warszawskim Zamku Królewskim podczas poniedziałkowego koncertu w wigilię 250 rocznicy urodzin księcia Józefa Poniatowskiego.

Gwiazdka

Prezenty-pod-choinka_1400x1050Gwiazdka może być zarówno nazwą dni świątecznych związanych z Bożym Narodzeniem (wtedy zapisujemy wielką literą), jak i nazwą zwyczaju obdarowywania się prezentami na Boże Narodzenie (małą literą).  Nie mogę się już doczekać tegorocznej Gwiazdki, ale: Nie pamiętam już, co dostałem na gwiazdkę w zeszłym roku.

 nowy rok kontra Nowy Rok

Nowy Rok piszemy wielkimi literami, jeśli mowa jest o święcie, czyli o 1 stycznia.pobrane (15) Jeśli zaś życzymy komuś spełnienia marzeń w nowym roku, to zapisujemy małymi literami. Zapis Wszystkiego najlepszego w Nowym Roku oznaczałby, że mamy na myśli tylko dzień 1 stycznia. Tyle słownik.

Praktyka pokazuje jednak, że większość z nas życzy pomyślności, szczęścia itp. w Nowym Roku, mając na myśli cały rok kalendarzowy.

sylwester, a może Sylwester?

images (21)Słownik każe nazwę zabawy sylwestrowej pisać małą literą, co jest logiczne, bo tak pisze się nazwy wszystkich obrzędów, zabaw i zwyczajów (andrzejki, walentynki, mikołajki).

Niektórzy językoznawcy jednak uzasadniają pisownię wielkimi literami, tłumacząc, że jest to dzień świąteczny, a raczej świąteczna noc… Sylwester nie jest jednak świętem, a rodzajem zabawy.

Wpis został opracowany na podstawie internetowej poradni językowej Wydawnictwa Naukowego PWN oraz Zasad pisowni słownictwa religijnego, zatwierdzonych przez Komisję Języka Religijnego Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN.

2 thoughts on “Jak pisać życzenia, by były ładne, a do tego poprawne?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *